|
Oude
garde |
|
|
|
|
|
|
|
|
Onhankelijkheid
Op 25 november 1975, werd Suriname met het hijsen van de vlag
onafhankelijk. Prinses Beatrix woonde de plechtigheid
bij. Uiterst links Henk Arron, naast Beatrix president
Johan Ferrier en rechts Jaggernath Lachmon. Arron was
leider van de creoolse partij en Lachmon was leider van de
hindostaanse partij. |
|
|
President Ferrier met
de militaire top
De oude militaire garde. Op de foto in het midden president Johan
Ferrier en rechts kolonel Elstak. Elstak was bevelhebber van het
leger. |
|
|
|
 |
|
Begin van de revolutie |
|
|
|
|
|
|
 |
|
Arrestatie oprichters
militaire vakbond
De aanleiding van de revolutie was de oprichting van een militaire
vakbond. Het driemanschap: Abrahams (l. midden), Sital (r. boven) en
Neede (r. onder).
Op de foto worden de militairen door militaire politie afgevoerd op
verdenking van muiterij. Ze hadden een militaire vakbond opgericht.
later zouden ze door hun collega's worden bevrijd uit de Santo Boma
strafgevangenis. Uit deze opstand volgde uiteindelijk de coup van 25
februari. Hiermee werd de oude regering omver gegooid.
|
Kankantrie: juni/juli 1980 |
|
Politiebureau in brand
Het politiebureau werd door de militairen in brand geschoten. |
 |
|
De militaire regering
van Suriname
De Nationale Militaire Raad, afgekort N.M.R.
Op de foto Sital, hij was als voorzitter van de NMR het gezicht van
de revolutie. Later zou deze plaats overgenomen worden Desi Bouters.
Sital zou in opdracht van Bouterse in augustus gearresteerd worden
op verdenking van een linkse coup.)
|
Pipel 1980. Klik op foto voor een groter
formaat |
|
Kennismaking leden NMR
Eerste exclusieve foto, 1980, van de Nationale militaire raad in de
Surinaamse krant Pipel . |
 |
|
De machtsoverdacht
President Ferrier (links) bereikt overeenstemming met de Nationale
Militaire Raad over de handhaving van de democratische rechtsorde in
Suriname |
HP 22 maart 1980
|
|
Nieuwe regering Chin a
Sen
De nieuwe regering van Suriname onder leiding van
Henk Chin a Sen.
(President Johan Ferrier, 3de van links, trad op 13 augustus
1980 af) |
Kankantrie: juni/juli 1980 |
|
Propaganda
voor de revolutie
Een poster die de geest van revolutie benadrukt |
Kankantrie: juni/juli 1980 |
|
Desi Bouterse zingt op een bijeenkomst van de revolutie
Van links naar rechts: de nieuwe legerbevelhebber D. Bouterse, de
N.M.R voorzitter B. Sital en het N.M.R. lid Abrahams. |
Haagse Post 22 maart 1980 |
|
Dansvoorstelling voor
militairen
De feestavond in het ABO-gebouw: 'zes maanden revolutie' herdacht. |
Kankantrie: juni/juli 1980 |
|
Militairen krijgen
fruit van bevolking
Fruit voor "de jongens". Links Chas Mijnals en rechts Abrahams.
(Mijnals zou op 13 augustus 1980 gearresteerd worden op
beschuldiging van een linkse coup tegen Bouterse) |
Kankantrie: juni/juli 1980 |
|
Militairen worden
gefeliciteerd
Huldebetoon voor de NMR-leden Sital en Joehman bij de oprichting van
een volkscomitee [Kan].
(Sital en Joeman zouden op 13 augustus 1980 gearresteerd worden
op beschuldiging van een linkse coup tegen Bouterse) |
Kankantrie: juni/juli 1980 |
|
De oprichting van een
volkscomité.
|
Kankantrie: juni/juli 1980 |
|
Bouterse maakt kennis met het volk
De NMR (Nationale
Militaire Raad) maakt kennis met het gewone volk. Bij de verse
visafdeling op de markt krijgt een visverkoopster een hand van
bevelhebber Desi Bouterse. Ook aanwezig zijn onderminister Neede
(derde van rechts) en de voorzitter van de NMR B. Sital (geheel
rechts).
|
Kankantrie: juni/juli 1980 |
|
Schoolkinderen
hijsen de Surinaamse vlag
Op school leren kinderen leven met de revolutie.De vlaggenparade is
nu een dagelijks gebeuren en ook het Surinaams volkslied wordt
gezongen..
|
Haagse Post 22 maart 1980 |
|
Nieuwe regering loopt
op straat in Paramaribo
Suriname na de augustuscoup.De nieuwe premier Chin a Sen loopt met
Bouterse, zijn vrouw Shirley Chin a Sen, Rob Horb en Andre Haakmat
door de straten van Paramaribo. |
Haagse Post 22 maart 1980 |
|
De machtshebbers in 1980
Met Desi Bouterse
(midden), Premier Henk Chin a Sen (rechts van Bouterse)en Vice
Premier Andre Haakmat (links van Desi Bouterse).
Henk Chin a Sen,
premier van Suriname. Op 4 februari 1982 trad Chin A Sen af, nadat
Bouterse en hij het niet eens waren geworden over de besteding van
de (Nederlandse) ontwikkelingshulp en de ontwerpgrondwet. Later ging
Chin A Sen in ballingschap in Nederland.
Andre Haakmat was in
1980 Vice Premier en minister van Justitie, Politie, Leger en
Buitenlandse zaken. In de nacht van 7 op 8 november 1982 overleefde
André Haakmat een moordaanslag waarna hij naar Nederland vluchtte.
|
De groene Amsterdammer |
|
Militair en president
op handen gedragen
1 mei 1981 Chin a Sen en Sergant-majoor Horb worden door rekruten
het paleis binnengedragen.
(Rob Horb behoorde tot de coupleden en was garnizoenscommandant.
Horb zou gearresteerd worden. Op 2 februari 1983 zou hij in zijn cel
zelfmoord hebben gepleegd doormiddel van ophanging). |
Haagse Post 22 maart 1980 |
|
Militairen patrouilleren
in de straten van Paramaribo. |
Voor de complete tekst
klik hier of op het plaatje
|
|
Manifest van de revolutie
Aan het Surinaamse
ontwikkelingsbeleid lag het Manifest van de Revolutie uit Mei 1980
ten grondslag. Daarin was een ontwikkelingsvsie verwoord, gericht op
kleinschalige productie, in surinaams Bezit en met eigen technologie
en zoveel mogelijk betaald uit binnenlandse besparingen. (uit drie
miljard verwijten. Rene, de Groot, 2004) |
|
|
|
|
|
Andere
kant van de revolutie |
|
|
|
|
|
|
Suriname op zoek naar
Zichzelf. NRC Kortschrift
Nr. 21 1980 |
|
Affaire Ormskerk
Fred F. Ormkerk was een uit Suriname afkomstig voormalig militiar in
de rang van adjudant. Enkele dagen na de coup van 25 februari komt
hij in het nieuws: ook hij had een staatsgreep in voorbereiding. De
blauwdrukken zitten in zijn aktetas. In Paramaribo wordt hij
opgepakt, verdacht van het plegen van een tegencoup. Ormskerk zelf
laat in de Memre Boekoe kazerne – onder nog steeds niet opgehelderde
omstandigheden – het leven.
(NRC)
Links:
Fred Ormskerk |
Haagse Post 22 maart 1980 |
|
Militair houdt burger
aan op straat
De militairen mochten iedereen aanhouden.
|
Panorama
|
|
Openbare afranseling
van burgers door militairen
Zonder vorm van proces werden mensen die van plundering of andere
misdaden werden verdacht in het openbaar afgeranseld.
|
Klik op foto om het hele artikel te
lezen. Of
klik hier |
|
Mensenrechten in Suriname steeds meer geschonden
Op 5 december 1980 belandde Spong in Suriname in de cel omdat hij
militairen verdedigde, die werden verdacht van contra-revolutionaire
activiteiten. |
Parool: 15 maart 1982 |
|
Afschuw over
executie van coupleider Hawker
De leiders van de mislukte staatsgreep in Suriname, sergeant-majoor
Wilfried Hawker (links) en luitenant Surendre Rambocus, zoals zij
donderdag voor de Surinaamse tv verschenen. Zowel in Suriname als in
Nederland is met afkeer gereageerd op de mededeling van de
Surinaamse legerleiding dat sergeant-majoor Wilfried Hawker, een van
de leiders van de mislukte opstand, standrechtelijk is geëxecuteerd.
Hawker die bij zijn arrestatie vrijdag, werd gewond, werd op een
brancard voor een vuurpeloton gebracht.
Link:
Laatste foto van militair Wilfred Hawker na zijn
executie. Foto verscheen in het Surinaamse blad
Obsession |
Parool: 15 maart 1982 |
|
Legerleider
Bouterse legt verklaring af over executie Hawker
Na de executie van
Hawker legt legerleider Bouterse een verklaring af voor de
televisie. Krantenbericht in het Parool van 15 maart 1982: Een
Surinaamse stapt op de terugweg bij ons in de korjaal (Albina). Ze
wil naar Rotterdam en vertelt ons op welke gruwelijke wijze Hawker
om het leven is gebracht. " Ze hebben hem zonder enige vorm van
proces doodgeschoten. Dat was zaterdagmiddag om zes uur. Twee
minuten over zes deed Bouterse daarvan melding op de televisie.
Daarvoor had Hawker had Hawker via de televisie - hij kon nauwelijk
praten - zo'n tien keer een oproep moeten doen aan Rambocus om zicht
over te geven. "
|
Protest in 1982 tegen tariefsverhoging
van de veerpont |
|
Protest
tegen tariefsverhoging van de veerpont
De militairen hadden in
1982 besloten de tarieven voor de veerpont te verhogen. Als protest
werd de toegang van het veer bezet door demonstranten. Het waren
vooral districtbewoners die protesteerden. Onder druk van acties
werden de tariefsverhogingen ingetrokken.
Uit: De halve revolutie, 1984 |
NRC 1 november 1982 |
|
Demonstratie tegen
arrestatie vakbondsleider
Een groep boze aanhangers van de grootste vakcentrale, de
moederbond, betoogde donderdag tegen de arrestatie van
vakbondsleider Cyrill Daal. Later werd deze vrijgelaten. Ook in het
weekeinde werd gedemonstreerd tegen de militaire machtshebbers. Deze
foto is gisteren vrijgegeven [NRC].
(Daal zou op 8 december worden doodgeschoten) |
De laatste grote bijeenkomst van een
vakbond op 31 oktober 1982 |
|
Laatste grote
bijeenkomst Moederbond
De laatste grote
bijeenkomst van een vakbond op 31 oktober 1982 vóór de
decembermoorden. Nadat Cyriel Daal na zijn arrestatie werd
vrijgelaten lanceerde hij op deze bijeenkomst de slogan: "Militairen
terug naar de kazerne, alle macht terug naar het volk."
Op dezelfde dag had
Bouterse ook een massameeting gepland ter gelegenheid van van het
bezoek van het bevriende staathoofd Maurice Bishop van
Grenada. Deze bijeenkomst trok aanzienlijk minder mensen. Op deze
bijeenkomst zei Bouterse: "Cyrill Daal heeft mij de rekening
gepresenteerd. Het is zondag vandaag. De banken zijn gesloten. Ik
zal hem dus contant betalen en het kleine geld mag hij behouden."
Uit: Cyril Daal, de vermoorde Surinaamse vakbondsleider
|
|
|
|
|
|
8 december
|
|
|
|
|
|
|
Het parool: vrijdag 10 december 1982 |
|
Krantenbericht over de
vermoorde tegenstanders.
.
Links:
|
Voor meer details: klik op foto |
|
De slachtoffers
van de decembermoorden
|
Cornelis Harold Riedewald |
|
Kenneth Carlos Goncalves |
|
Edmund (Eddy)Alexander Hoost |
|
John Khemraadj Baboeram |
|
Cyril Richard Duncan Daal |
|
Lesley Paul Rahman |
|
Frank Wijngaarde |
|
Abraham(>Bram)Maurits Behr |
|
Jozef Hubert Maria Slagveer |
|
Rudi Andre Kamperveen |
|
Robby Somradj Sohansing |
|
Sugrim Oemrawsing |
|
Gerard Leckie |
|
Soerindre Rambocus |
|
Djiewansing Sheombar |
|
Het parool: vrijdag 10 december 1982 |
|
Bouterse en journalist
Slagveer
Bevelhebber Desi Bouters en de journalist Josef Slagveer (rechts),
die in Suriname zou zijn terechtgesteld |
Volkskrant: 17 december 1982 |
|
Journalist
Josef Slagveer bekent
complot op teevee
De journalist Josef Slagveer (rechts) legt in aanwezigheid van
garnizoenscommandant Roy Horb (links) een verklaring af waarin
Slagveer "bekent" dat er een complot tegen de militaren was gesmeed.
Na de verklaring werd Slagveer geëxecuteerd [VK].
(Slagveer was een van slachtoffers van de 8-decembermoorden.) |
Volkskrant 17 december 1982 |
|
Radiostation
aangevallen
Een van de muren van het radiostation ABC in Paramaribo, waarin met
een zwaar wapen op 8 december een fors gat werd geschoten. |
Begrafenis op maandag 13 december |
|
Begrafenis van een van de vijftien slachtoffers
Alle slachtoffers
moesten op maandag 13 december begraven worden. Protestbijeenkomsten
waren op deze dag verboden, maar uit protest werden de begrafenissen
door duizenden mensen bezocht.
Link:
Voor meer informatie over
deze periode ga naar radiodocumentaire van Hollanddoc, deel I van
Fort Zeelandia naar Fort Boxel |
Nieuws van de Dag: 13 december 1982 |
|
Terugkeer in Nederland
Ontsnapt uit de
Surinaamse hel. Hevig emotionele taferelen hebben zich vanmorgen
voorgedaan op Schiphol, toen 229 passagiers van de bijzondere
SLM-vlucht in ons land aankwam. Huilend vielen familieleden elkaar
in de armen, blij dat ze ontsnapt waren aan de dreiging en de
ijzeren greep van het Bouterse-bewind [NvD]. |
Het Parool: 15 december 1982 |
|
Familie van doodgeschoten journalist arriveert op Schiphol
Vader Wijngaarde terug uit Paramaribo na begrafenis van zijn zoon.
Op Schiphol keerde vanochtend uit Suriname de heer Wijngaarde met
zijn dochter. Zij hadden in Paramaribo de begrafenis bijgewoond van
hun zoon en broer Frank, die werkzaam was als journalist. Frank
Wijngaarde behoorde tot de slachtoffers van de schietpartij van
vorige week [Het Parool] |
Nieuws van de Dag 13 december 1982
|
|
Familie doodgeschoten
advocaat vertrekt naar Suriname
De dochter van de omgebrachte strafpleiter Harold Riedewald vertrok
gisterenmorgen in rouwkleding gehuld met het vliegtuig naar
Paramaribo [NVD]. |
Het parool: 13 december 1982 |
|
Surinamers rouwen in
Amsterdam
Rouwdienst in de Moses en Aaronkerk in Amsterdam. |
Het parool: 13 december 1982 |
|
Surinamers demonstreren
in Den Haag
Demonstratie voor de Surinaamse ambassade in Den Haag. |
Nieuws van de Dag: 22 december 1982 |
|
Vrouwenprotest in
Paramaribo
Deze foto van de tweede grote vrouwenmars in Paramaribo, vorige
week donderdag, is nu pas naar buiten gekomen. De politie dreef de
betogers op het onafhankelijkheidsplein uiteen. |
Volkskrant 3 februari 1983 |
|
Ambassadeur Henk Herrenberg tijdens de eerste persconferentie na de
decembermoorden
Op deze persbijeenkomst haalde hij uit naar de Nederlandse pers.
"Wat nu in Suriname gebeurt moet worden gezien in het kader van
dekolonisatie na drie eeuwen Nederlands bestuur. ..Suriname is
schijnbaar alleen goed genoeg voor de voorpagina als er stront aan
de knikker is. "
Op vragen over de 15 doden antwoordde hij: "De vijftien doden van 8
december waren mijn vrienden. Mijn band met hen was inniger dan van
jullie met hen ." Op dat ogenblik versprak Herrenberg zich
opmerkelijk met de aanduiding " ze zijn vermoord". Geschrokken
voegde hij eraan toe: " Of alle andere termen die daarvoor zijn
gebruikt".
|
NRC 3 februari 1983 |
|
Roy Horb heeft
zich opgehangen in zijn cel
Roy Horb, de voormalige garnizoencommandant van Suriname en naaste
medewerker van bevelhebber Desi Bouterse, heeft zich opgehangen,
heeft de Surinaamse staatsradio gemeld.
Horb werd zondagavond
gearresteerd in verband met een nieuwe gemelde samenzwering om
Bouterse te liquideren. De Surinaamse ambassadeur Herrenberg gaf
later aan dat het vermoeden bestond dat hij was betrokken bij de
vermeende couppoging die voor kerstavond was vastgesteld en die
leidde tot de dood van van 15 prominente Surinamers op 8 december.
(NRC) |
Mokro Dekatie, 1ste jaargang, nummer 1,
26 nov 10 dec '83
klik op de foto voor de eerste pagina, of klik hier |
|
Mokro Dekatie
Een van de verzetskranten in Nederland die ageerde tegen de
militaire overheersing in Suriname. Mokro Dekatie
betekent (vrij vertaald) in het Surinaams 'Ijzeren Moed'.
Mokro Dekatie was een communistische krant en hoorde bij de beweging
waar de vermoorde journalist Bram Behr lid van was.
Links:
|
HP 5 februari 1983, Klik op de foto voor
het hele interview, of
klik hier |
|
Bouterse over
decembermoorden
Exclusief
interview met Desi Bouterse in 1983
Bouterse spreekt. 'Als de huurlingen hier komen zullen ze ons
allemaal moeten uitroeien'
"Moeten we niet inzien dat
deze vijftien mensen in geen enkele verhouding staan met de
misschien wel vijftienhonderd doden die zouden zijn gevallen als er
huurlingen waren binnengevallen." |
|
|
|
|
|
Voor-
en tegenstanders |
|
|
|
|
|
|
Telegraaf: 28 februari 1983 |
|
Voorstanders van Bouterse gaan strijd voeren in Nederland
Liga gaat strijd in Nederland voeren
Desie Bouterse heeft gisteren zijn visitekaartje gepresenteerd. Zijn
aanhangers, verenigd in de Liga van Surinaamse Patriotten, hebben in
de Koningszaal op luidruchtige wijze een congres gehouden. In
meeslepende bewoordingen riep Breeveld (man met de vuist omhoog) dat
elke volksrevolutie slachtoffers kost. "Je zult hoe dan ook sterven.
Dan is het beter te sterven voor een zaak te sterven dan alleen
omdat je zwart bent. Het Surinaamse volk moet op grote offers
voorbereid zijn." |
Parool 10 december 1984 |
|
Protest bij het Consulaat
Voor- en tegenstanders van Desi Bouterse komen elkaar, in 1984,
tegen bij het Surinaamse consulaat in Amsterdam-Buitenveldert. |
NRC 26 maart 1983 |
|
De bevrijdingsraad van
oud president Chin a Sen
Verzet organiseert zich. Oud president Henk Chin a Sen, thans
voorzitter van de bevrijdingsraad voor Suriname in Nederland. Zijn
conclusie: "Bouterse is geïsoleerder dan ooit " en het verzet is
zich aan het organiseren. |
Parool, 13 januari 1984 |
|
Bezetting van Surinaams
consulaat door het 'Collectief verzet 1984 Suriname'
De groep bestaande uit 47 mannen en twee vrouwen, forceerde
gisteravond omstreeks kwart voor elf de toegang tot het gebouw van
de Surinaamse Ambassade aan de Alexander Gogelweg in Den Haag. Tegen
twee uur 's nachts slaagde de Haagse politie erin de groep
zonder geweld naar buiten te krijgen. De groep verklaarde de
ambassade te hebben bezet uit solidariteit met het Surinaamse volk.
De bezetters eisten het aftreden van van legerleider Bouterse en
wilde vanuit de ambassade telefonisch contact opnemen met de
legerleider.
|
Vrij Nederland: 31 maart 1984 |
|
De mislukte coup tegen
Bouterse
Acht medestanders van Roy Bottse, in Frans Guyana opgepakt onder
verdenking van een tegencoup tegen Bouterse te hebben voorbereid,
kwamen dinsdag 27 maart op schiphol aan.
|
Volkskrant: 30 maart 1984 |
|
Laatste uitgewezen
Surinamers op Schiphol gearriveerd.
De laatste zeven van de groep van zestien, die door de autoriteiten van
Frans Guyana zijn uitgewezen naar de Nederlandse Antillen en van daaruit
werden overgevlogen naar Nederland, zijn donderdagmorgen op Schiphol
aangekomen. De zeven zingen in houding het Surinaamse volkslied.
|
Karel: Surinamers raken slaags tijdens uitzending. AVRO 1984
|
|
Vechtende Surinamers op tevee
Een voor- en tegenstander van het militaire bewind vechten in een
Nederlands teevee-programma. De talkshow Karel werd verstoort door een
onverwachte vechtpartij. Midden in een keurig gesprek over harde acties
van de vakbonden, staat een boze Surinamer uit het publiek op om de gast
te lijf te gaan, die met Karel van de Graaf in gesprek was. Het stond de
man niet aan dat het militaire regime van Bouterse werd gekenmerkt als
moorddadig. De gast was Paul Somohardjo, de huidige (2007) voorzitter
van het surinaamse parlement.
links
|
