Kennisaanval - Revolutie in Suriname - Beelden van oorlog en democratie

Revolutie in Suriname. Beelden van oorlog en democratie

Een foto-impressie uit kranten en magazines over de revolutie en van de nasleep. Deel 2 gaat over de binnenlandse oorlog en de periode daarna.

>>	Binnenlandse Oorlog 1986 -1990
>>	Moiwana
>>	Moord op een landbouwer
>>	Naar vrije verkiezingen
>>	Herinneringen uit de oorlog

Revolutie in Suriname. Beelden van hoop en protest <<

Links
>>	Voorzitter Angula-groep: ‘Binnenlandse oorlog blijft een vuile oorlog’
>>	Suriname na de binnenlandse oorlog
>>	Lees een deel in het Google book - Suriname na de binnenlandse oorlog,
>>	Maar hoe zit het met Ronnie Brunswijk?

Laatste foto's
>>	Het lot van spionnen en krijgsgevangen
>>	Ex-couplid Michel van Rey bij Brunswijk
>>	Edgar Wijngaarde op bezoek bij Brunswijk
>>	Bestand bij begrafenis Aboikoni
>>	Telefooncoup
>>	Verbitterde soldaat

Binnenlandse oorlog 1986 -1990

Elsevier 6 december 1986		Het jungle-commando op mars naar Paramaribo De Surinaamse legerleider Desi Bouterse heeft deze week de strijd opgevoerd in Oost-Suriname opgevoerd door de tactiek van de verschroeide aarde toe te passen. Het resultaat is een complete chaos, met uitgemoorde en platgebrande bosnegerdorpen. Maar de opstandelingen laten zich hierdoor niet intimideren. Zij wachten op anti-tank wapens om naar Paramaribo te kunnen doorstomen. (Elsevier)
		Ronnie Brunswijk Toen u lijfwacht was van Bouterse kon u het goed met hem vinden? Ja, we hadden een goede relatie Waar ging het verkeerd? Toen ik zag hij alles voor zichzelf deed en niet voor de totale Surinaamse bevolking. Toen ik dat zag heb ik besloten om niet hem door te werken. Hij deed allemaal beloften die hij niet nakwam. Zo veel. Het gaat niet alleen om geld, dat heeft hij ook beloofd, maar niks. Hij heeft ook beloofd dat er weer vrije verkiezingen zouden komen, daar niks van terecht gekomen. (Interview Parool 3 november 1986) Links: Wikipedia - Brunswijk
Nieuwe Revu 24 oktober 1986		Mopi Kondre De resten van het dorp Mopi Kondre aan Marowijne rivier. Twee dagen lang bestookten vliegtuigen van Bouterse deze plaats vanaf de rivier. Alle inwoners zijn gevlucht naar Frans Guyana. (Nieuwe Revu)
Nieuwe Revu 24 oktober 1986		Aan het Front in Suriname Op weg naar het Front. Met jachtgeweren en karabijnen wordt de aanval ingezet. " Twee bazooka's en we staan binnen twee weken in Paramaribo." (Nieuwe Revu)
Een lid van het Junglecommando dat bij de aanval op de Commewijnebrug gewond raakte, wordt door zijn makkers geholpen. (Parool, 3 november 1986.)		Mislukte aanval Interview met Ronnie Brunwijk (Parool 3 november 1986): De aanval op de Commewijnebrug bij Stolkertvijver, op de grote weg naar Paramaribo is mislukt. Wat ging er mis? Het is niet goed afgelopen omdat ze niet gewerkt hebben volgens het plan wat ik gemaakt heb. Ze hebben een heel ander systeem gebruikt, dat helemaal niet klopte. Wat was de bedoeling van de operatie? De bedoeling was de twee pantserwapens die de brug bewaakt te overmeesteren. En eventueel de plaats daar vast te houden. Dus het Commewijnegebied in het bezit van het Junglecommando te brengen. De organisatie deugde niet? U heeft het zelf gezien. Op een groep van 37 man waren er vier commandanten die samen moesten werken. Die mannen kregen een misterverstand, ze hebben elkaar niet goed verstaan, de boel is in de war gekomen. (Parool)
Nieuwe Revu 24 oktober 1986		Spion De bouterse-spion (rechts op de foto). De 24 jarige winkelbediende uit St.Laurent verdiende honderd dollar per dag voor zijn werk. Politiek motieven speelden geen rol. " Ik was uit op geld." Naast hem een oudere collega. (Nieuwe Revu)
Geboeid in het junglekamp. Deze twee mannen worden verdacht van spionage. Rechts een, administrateur van 36 jaar oud, links een landbouwkundig voorlichtingsambtenaar en 40 jaar oud. De volgende dag lopen ze vrij rond in het kamp. " Ik heb geen eten voor de gevangenen, " zegt Ronnie Brunswijk. " Meedoen of terug naar huis." (Commentaar bij de foto in Nieuwe Revu, 24 oktober 1986.)		Het lot van spionnen en krijgsgevangen Passage uit het boek 'Suriname na de binnenlandse oorlog': Ex-commandant Wens beschrijft hoe vanuit hier de legerpost Aurora werd overvallen om wapens buit te maken. Met het oorlogsrecht nam hij het – onder het mom dat zij als guerrillastrijders niet aan regels gebonden waren – niet zo nauw. Zijn beleid ten aanzien van krijgsgevangenen was: doodschieten. ‘Ik maak geen grap! Ik kon ze niet voeden en geen wacht bij ze plaatsen om ze te bewaken. En ze laten lopen? Nee!’ Bij onze ontstelde blik geeft hij toe: ‘Ja,ik ben wreed, tot nu toe ben ik wreed.’ Hij schat dat er in Boven-Suriname vijf krijgsgevangenen zijn geliquideerd. ‘Wens schept op. In zijn nádeel,’constateert oom Leo droogjes, als we hem het verhaal voorleggen. Een gruwelijk oorlogsverhaal dat circuleert en dat zowel oom Leo als Brunswijk bevestigt, is dat van de Javaan die door het Jungle Commando vermoord en in stukken gesneden in een emmer werd gestopt. In een korjaal voorzien van een witte vlag plus brief – ‘Zeg aan Bouta, we hebben zoutvlees voor hem gestuurd’ – spoelde de boot stroomafwaarts aan bij de volgende militaire post. Wens had zijn mannen opdracht tot liquidatie gegeven, maar niet gezegd hoé. ‘Toch,’ komt Wens terug op zijn eerdere verhaal, ‘werden krijgsgevangenen niet gemarteld of mishandeld. Spionnen wel! We martelden ze om ze aan de praat te krijgen.’ Met een verwijzing naar het heden betoogt hij: ‘In Irak worden ze onthoofd! Dat deden wij niet.’Wens gaat er blijkbaar vanuit dat de amnestiebepalingen in het vredesakkoord hem vrijpleiten. Dat moet de reden zijn waarom hij zo vrijelijk praat. Soms zelfs op een lugubere manier pocht. (Uit: Suriname na de binnenlandse oorlog - Ellen de Vries 2005)
Van Wijngaarde: " Waar zijn al die mensen die het in 1975 zo goed meenden met Suriname?" (red. De foto is gemaakt in Frans Guyana op de kade van St. Laurent..) Op dat moment openen patrouilleboten van de Surinaamse kant het vuur. De matrozen van Bouterses marine schieten uit verveling en balorigheid vier huizen op Surinaamse grondgebied in brand. Elsevier 6 december 1986.		Edgar Wijngaarde op bezoek bij Brunswijk Op de kade staat Edgar Wijngaarde, Surinaams zakenman en eens minister van Financiën. Hij is met zijn Robbie neergestreken in St. Laurent, in afwachting van de gebeurtenissen in het vaderland. Wijngaarde wil zo snel mogelijk naar zijn hotel Torarica in Paramaribo. Door een verrekijker zie hij de tactiek van de verschroeide aarde wordt toegepast en hij is er verdrietig om. “ Het is triest, die chaos, maar hoe het nog triester dat Nederland dit laat gebeuren. Dat land is ook verantwoordelijk voor wat hier geschiedt. Het heeft destijds tijdens het Kabinet-Den Uyl Suriname de onafhankelijk door de strot geduwd. En als er dan om hulp wordt gevraagd voor de vluchtelingen hier en de ontheemden aan overkant, wordt er niet thuisgegeven. Waar zijn al die mensen die het in 1975 zo goed meenden met Suriname. Jan Pronk, de oude De Gaay Fortman, Joop den Uyl? Huilen in de kerk (red. Joop den Uyl) na de moorden in december kan ik ook, maar nu ze iets kunnen doen om een einde te maken aan deze burgeroorlog zijn ze er niet. " (Elsevier) Links: Edgar Wijngaarde
" Als Bouterse wordt gepakt, moet hij voor zijn leven vrezen. Maar Suriname zal pas aan een nieuwe toekomst kunnen beginnen, als Bouterse gevangen wordt gezet en na verloop van tijd voor een onafhankelijke rechtbank zou worden gesleept. Hij loopt dan de kans op doodstraf, maar wie weet wordt die wel omgezet in levenslang. Het gaat erom dat het volk een gevoel van rechtsgelijkheid krijgt. Als Bouterse naar het buitenland vlucht, zal Suriname om zijn uitlevering vragen. Voor vele anderen die met Bouterse hebben meegedaan, zal er nog slechts één plaats zijn in het land. En dat is de gevangenis.” (Elsevier 6 december 1986.)		Ex-couplid Michel van Rey bij Brunswijk In de commandogroep zit ook luitenant Michel van Rey. Hij heeft iets goed te maken in Suriname, want hij behoorde in 1980 tot de groep van 16 die op 25 februari van de jaar de coup pleegde. Hij was toentertijd voorzitter van de Nationale Militaire Raad die al lang ter ziele is. Daarna was hij als pion van de militairen minister van leger en politie in het kabinet Chin a Sen. Maar na de tegencoup van Fred Ormskerk is Van Rey Suriname uitgevlucht, omdat hij zich niet langer kon verenigen met het optreden van de militairen en de burgers die destijds Bouterse beïnvloedden. Vorig jaar is hij als socioloog afgestudeerd aan Universiteit van Nijmegen. Maandenlang heeft hij contact gehad met Brunswijk via cassettebandjes die geregeld door een koerier in Nederland werden afgeleverd. Enkele weken geleden is hij eens bij Brunswijk gaan kijken. Hij achtte toen de tijd rijp om van dichtbij militaire strategische steun te verlenen. (Elsevier)
De kist wordt naar de begraafplaats gevaren, stroomopwaarts van Asidonhopa (Vrij Nederland 8 juli 1989) De uniformen kunnen weer aan, het Junglecommando paradeert (Vrij Nederland 8 juli 1989)		Bestand bij begrafenis Aboikoni Burgeroorlog voerende Surinamers, broederlijk bijeen rond de lijkbaar van het honderdjarige grootopperhoofd Aboikoni. Suriname vorig jaar 1989, enkele weken voor de vliegramp. De mannen van Brunswijk en de mannen van Bouterse mogen elkaar bestrijden met woorden en wapens, er zijn nog altijd heiliger regels dan die van de burgeroorlog. De regels van het bos. Ze schrijven voor dat een Godsvrede in acht genomen moet worden zolang het lijk van een overleden grootopperhoofd boven de aarde staat. Bij Granman Aboikoni verliepen er drie maanden tussen zijn dood en zijn begrafenis. Rond de baar schaarden zich de mannen van Brunswijk,, de mannen uit Parmaribo die ze bestrijden en duizenden anderen, die het grootopperhoofd in het oerwoud de laatste eer kwamen bewijzen. Nauwelijks was de begrafenis voorbij, of het schieten begon weer. Totdat enkele weken na de begrafenis, Brunswijk een wankel bestand sloot met Paramaribo.
Ronnie Brunswijk geeft na aankomst op Schiphol een radio-interview. In het midden een adviseur (Volkskrant 28 juni 1990). (Red., de adviseur is Johnny Kamperveen, zoon van een van de slachtoffers van de Decembermoorden)		Brunswijk vraagt Nederland om humanitaire hulp Hij is in Nederland om humanitaire hulp te vragen en hij is nog altijd de absolute leider van het junglecommando. Brunswijk zei dat woensdagmiddag op Schiphol bij zijn aankomst vanuit Parijs (Volkskrant)
Volkskrant 25 maart 1991		Vrede Legerleider Bouterse en Junglecommando-leider Ronnie Brunswijk hebben elkaar plechtig beloofd dat gevechthandelingen voortaan tot het verleden zullen behoren. In het Bosnegerdorp Drietabbetje legden Bouterse en Brunswijk hierover een plechtige eed af. (Volkskrant)

Moiwana (1986)

Obession Magazine Haagse Post 22 maart 1980		Moiwana Slachting van Moiwana - voormalig onderzoeker onthult details Aan het vredige bestaan van Moiwana, een Aucaans dorp in het district Marowijne in Oost-Suriname, kwam op 29 november 1986 een gewelddadig einde. Vijftig bewoners - voornamelijk (zwangere) vrouwen, ouderen en kinderen - werden in koelen bloede doodgeschoten. De massamoord vond plaats tijdens de Binnenlandse Oorlog tussen het Nationaal Leger en het Jungle Commando. Overlevenden van het bloedbad vluchtten via de Marowijnerivier naar buurland Frans-Guyana. Herman Gooding was een van de politie-inspecteurs die belast werden de moorden te onderzoeken. Zijn ijver en integriteit werden hem fataal. In augustus 1990 is hij geëlimineerd. Een van hen was Brigadier Gerard, die tegenwoordig ook priester is. (Obsession Magazine) Links: Obession Magazine Wikipeda - Moiwana Ooggetuigenverslag Moiwana Verklaring Venetiaan aan Moiwana

Moord op een landbouwer (1984)

Mokro Dekatie eerste jaargang 18 oktober 1984		Het lijk van de 23 jarige Landbouwer Mahesh. In de kin is de schotwond te zien. Bram Behr fotografeerde onthullend door zich uit te geven bij mortuarium voor 'militaire fotograaf' uit te geven. (Mokro Dekatie) Een hoogtepunt in het werk van Bram Behr als onderzoeksjournalist is de journalistieke ontmaskering van de moord op de landbouwer Deta Mahesh door de Militaire Politie. Behr schrijft de brochure Terreur op Uitkijk, dat de ongekende oplage van meer dan 10.000 exemplaren kent. Links: Kranti - Behr, Abraham (Bram)
Mokro Dekatie eerste jaargang 18 oktober 1984		De schuldige Op de foto (Pijl) Mahesh moordenaar. Bevrijd door Rambocus tijdens diens coup, overgelopen naar Bouterse en 'held' van de bevelhebber. Zijn gevangenisstraf is een luxe! (Mokro Dekatie)

Naar vrije verkiezingen

Parool, 18 februari 1987		Surinamers betogen tegen Desi Bouterse Naar schatting duizend Surinamers hebben gisteren in Paramaribo gedemonstreerd tegen het bewind van legerleider Bouterse. Volgens ooggetuigen zijn vier demonstranten op hardhandige wijze gearresteerd. Militairen en politie waren met een pantserwagen honden in de buurt, maar hebben de menigte niet uiteen gedreven. De betogers riepen leuzen als: ' Zeven jaren niets gedaan, Bouterse tijd om nu te gaan' en ' Weg met de Uzi's'. Directe aanleiding van het protest is het steeds nijpender gebrek aan levensmiddelen en andere produkten. De afgelopen dagen onstonden ondermeer lange rijen bij de verkoop van brood. De toch al kritiek deviezensituatie is nog slechter geworden door de staking bij het bauxietbedrijf Suralco.(Parool)
November 1997		Klinkende overwinning voor oude partijen bij verkiezingen in Suriname (1987) Het Front voor democratie en ontwikkeling, waarin de 'oude' Surinaamse partijen samenwerken, heeft gisteren een klinkende verkiezingsoverwinning behaald. De opkomst was bijzonder hoog; 80 tot 90 procent van de kiezgerechtigde Surinamers bracht een stem uit.
De Surinaamse president Ramsewak Shankar weet dat de schaduw van Desi Bouterse nog dicht in zijn buurt is (Parool 27 augustus 1988)		Surinaams leger trekt nog steeds aan alle touwtjes De nieuwe Surinaamse burgerregering, nu negen maanden aan het bewind gaat de confrontatie met de vroegere militaire machtshebbers zoveel mogelijk uit de weg. Zij voert een politiek van zeer geleidelijke consolidatie van democratie krachten. Het leger echter heeft naast de taak het land te verdedigen, ook de grondwettelijke plicht op te treden als ' hoeder van de rechten en de vrijheden van het volk'. De eigen 'rechten en vrijheden' vergeten de militairen niet: ze beheersen nog steeds alle belangrijke sectoren van het civiele leven. (Parool)
Elsevier 24 februari 1990		Alles danst om Desi Suriname: bittere armoede, schaamteloze weelde, corruptie, zwarte handel, burgeroorlog en meer dan een vermoeden van cocainehandel. Te midden van die uitzichtloze ellende vieren zondag militairen, meerlopers en zakenlieden de tiende Dag van de Revolutie. Pinare voor de bevolking, nieuw geluk voor Desi Bouterse die - kwestie van Timing - op die dag in het huwelijk treedt. En dan is er nog de Nederlandse toezegging van 220 miljoen ontwikkelingshulp aan een land waar zelfs de medicijnen niet aankomen. Verslag uit een welhaast kansloze plantage. Een ontmoeting met Bouterse volgt pas dagen later na een persconferentie waarop hij meedeelt dat hij een mandaat om vrede te stichten aan ' hoogste baas' Ramsewak Shankar terug heeft gegeven. (Elsevier 24-9-1990)
Elsevier 5 januari 1991		Telefooncoup Coup wegens vernedering. De Surinaamse legerleider Desi Bouterse houdt van kaarten. Maar hij wil niet graag voor joker worden gezet. Zoals enkele weken geleden tijdens een gedwongen verblijf in een wachtkamer op Schiphol. De jongste staatgreep in Paramaribo is zonder bloedvergieten verlopen ... De broze democratie, die eind 1987 na stapje terug van Bouterse en zijn para-militaire regering een herkansing kreeg is omgebracht. (Elsevier) Link: Telefooncoup

Herinneringen uit de oorlog

Video - Bang (voor altijd) bang, 2001. Op 25 februari 1986 begon in opdracht van Desi Bouterse het gevecht van het Nationaal Leger van Suriname tegen het 'Jungle Commando' van Ronnie Brunswijk. Deze strijd duurde ruim vier jaar. Sinds die tijd lijden een aantal van de soldaten aan het PTSS, het Post Traumatic Stress Syndrome. Voor hen is de oorlog nooit opgehouden. Ga naar: video: Bang (voor altijd) bang
		Verbitterde soldaat "Vroeger maakte ik veel grappen, maar toen in die gevechten ben gegaan, kon ik niet meer lachen. Je kijkt naar vijand, jungle, slangen. Die mannen waren koelbloedige moordenaars. En nu is er vrede en moet je die mannen gaan praten. Niet voor mij. Ik kan ze niet verdragen. Ik ga liever uit hun buurt. Ik moet er mee kunnen leven en dat doe ik. "
		Plaats van handeling "Een vergeldingsactie was het. Het was een fractie van een seconde Toevallig is de sergant in mijn armen overleden. Ik ga dood, zei hij. Ik zei nee je bent een commando, maar hij heeft het niet gehaald. Twee anderen waren op slag dood, veel gewonden. Zeven gewonden, drie dood. Heel zware job. Ik zie nog steeds de gouden tand van de sergeant, vooral als ik zijn kindje zie en zijn vrouw. "
		Ontmoeting Brunswijk Tijdens de reportage komt Brunswijk aanrijden, de reacties daarna zijn verschillend: "Heel mooi moment, de confrontatie met de leider van het junlecommando." "Ik ben hem eerder tegengekomen, maar toen was het anders, ik kon hem toen niet zien. Maar de tijden zijn veranderd. Waarom zou ik vandaag agressief doen tegen die man, maar het blijft wel hangen. " "Hij heeft mensen vermoord, ik heb veel goede vrienden verloren. Hoe moeten die moeders zich voelen. " "Maar dat is oorlog. We moeten voorkomen dat mensen ons tegen elkaar opzetten, dat we tegen elkaar gaan vechten. "
		Ontmoeting met ex-junglecommando "We kunnen rustig met elkaar babbelen omdat het allemaal voorbij is."